2018 оны 10-р сарын 5-ны өдөр миний хувьд гайхамшигтай, гэнэтийн бэлгээр дүүрэн өдөр байсан билээ. Өдөр нь нэг их өвөрмөц байгаагүй л дээ. Харин тэр оройг бол мартахын аргагүй юм.

Үдшийн 19 цагийн үед би хоёр найзынхаа хамт хааяахан орж алжаалаа тайлдаг Bojangles нэртэй баранд орлоо. Үргэлж л нам гүмхэн налайж байдаг, тухтайхан газар маань олны  хөлд дарагдсан байв. Буйдхан газрыг сонгож, олноос дөлж байдаг надад таатай санагдсангүй ээ. Гэсэн ч хоол идчихээд л гарцгаая гэж ярилцаад цонхны хажуугийн том ширээнд сууцгаалаа. Үйлчлэгч ирмэгц, яагаад ийм олон хүн цугласан байгааг асуухад:
“Өнөөдөр тусгай ажилтай. “Нарны хүүхдүүд” цэцэрлэгийнхэнд зориулсан бооцоотой хандивын өдөрлөг хийж байгаа юм гэв. Улаанчулуутын хогийн цэг орчимд амьдардаг хүүхдүүдэд цэцэрлэг барьж өгч, үйл ажиллагааг нь өнөөдрийг хүртэл таслахгүй авч яваа Julia Veloo гэдэг мундаг Канад эмэгтэй энд байгаа гэв.

Нарны хүүхдүүд бол Улаанчулуутын хогийн цэгийн зүүн үзүүрт баригдсан цэцэрлэг билээ. Хог дээр аав, ээж нь ажилладаг хүүхдүүд өдрийг ямар хэцүү нөхцөлд өнгөрүүлдэг талаар урд нь хаа нэгтэйгээс уншиж байсан юм л даа. \ бидний зарим нь төлөөлж ч чадахгүй тийм л орчинд хүүхдүүд амьдардаг юм\ Гэтэл тэр хүүхдүүдэд зориулж цэцэрлэг байгуулж өгөөд зогсохгүй  үйл ажиллагааг нь өргөжүүлсээр яваа эмэгтэйтэй уулзаж танилцана гэдэг хамгийн сайхан бэлэг байлаа. Ингээд ганц хундага дарс ууж биеэ чөлөөлснийхөө дараа уулзаж танилцахаар явсан юм. Гэсэн ч түүнтэй уулзсаныхаа дараа өөрийгөө зоригжуулах ямар ч шаардлагагүй байсныг ойлгосон. Миний Англи хэл түүний Монгол хэлний мэдлэг яг л дүйж байсан тул Англи Монгол холин дорхноо л ойлголцож билээ бид. Удахгүй Канад руугаа буцах ажилтай гэсэн тул цаг тохирон холбогдож интернэтээр ярилцлага хийхээр тохироод салсан юм.

2018.12 10-ны өдөр. Өвлийн эхэн сар гарсан тул өглөө 7 цагт гэгээ ороогүй харанхуй байлаа. Харин Канадад орой болж байв. Жулия бид хоёрын цахим дахь ярилцлага бүрэнхийд эхлээд шинэ өглөөний нар мандаж байх үед дууссан билээ. Ярилцлагын дараа би Монголчууд бид тэр жаахан үрсийн талаар огтхон ч сэтгэлээ чилээж хуруугаа ч хөдөлгөөгүй байхад харь эмэгтэйн хийж чадсан бүхнээр бахдаж түүнийг ихээр хүндлэн хайрласан билээ. “Хогийн цэгт өссөн ч тэд бол хүүхэд. Хүүхэд бүрт хайрлуулах, боловсрол эзэмших тэгш боломж л өгөх ёстой. Амьдрал богинохон” гэж Жулия Велүү хэлсэн юм.

-Таны нас жаран нас шүргэж байна. Гэтэл Индонез, Энэтхэг, Монгол орны ядуу зүдүү амьдралтай хүүхдүүдэд туслах хандивын ажил хийдэг. Манай Улаанбаатар хотын хогийн цэгийн хажууханд цэцэрлэг барьчихсан. Яаж энэ их ажлыг амжуулдаг вэ? Ажлын арга барилаас чинь ярилцлагаа эхлэх үү?

-Би Канадад бол суурин газраас нэлээд хол амьдардаг болохоор ихэнх ажлаа гэрээсээ, компьютерийнхээ ширээний араас амжуулдаг. Харин Монголд бол сэрээд л цэцэрлэг рүүгээ явна. Хамтрагчидтайгаа утсаар холбогдож “ Заа юу болж байна” \Монголоор хэлэв\ гээд л уулзалддаг даа. Энэ үгээр л миний өглөө эхэлдэг юм байна. \инээв\ Өдрийн 8-10 цагийг би төсөлд зайлшгүй шаардлагатай мөнгийг хэрхэн босгоход анхаарч ажилладаг. Учир нь Монголд хэрэгжүүлж байгаа нийт төслийн  сарын зардал 15000 орчим америк доллар болдог юм. Энэ бүх мөнгийг хандиваар олдог. Тиймээс наанадаж цэцэрлэгийн хүүхдүүдээ хоолтой, цахилгаантай, дулаан байлгах, багш ажилчид болох 40 хүнийхээ цалинг таслахгүй байлгах эсэх нь  шууд надаас хамаардаг тул мөнгө босгоход төвлөрч ажилладаг даа. Бас нэг чухал ажил бол Монголчууд өөрсдөө бие биедээ тусалдаг, анхаардаг, түүндээ зориулж хөрөнгө босгож сурах явдал тул хамтрагчдаа энэ тал дээр сургахыг хичээдэг юм. Та мэднэ дээ, би мөнгө босгохын тулд “Gobi Gallop” нэртэй хамгийн хол замыг мориор туулах аялал хүртэл хийдэг.

-Сарын 15000 доллар гэдэг бол чамгүй их мөнгө. Ихэнх мөнгө танай нөхрийн халааснаас гардаг гэж байсан. Өөрт ашиггүй ийм ажил хийх ямар хэрэгтэй юм бэ?

-Хүмүүс гайхдаг л даа… Veloo сан Канад улсын татварын байгууллагад бүртгэлтэй тул ихэнх мөнгийг сангийн үйл ажиллагаанд зарцуулсан нь ил харагддаг болохоор тэр байх… Хувийнхаа амьдралыг яаж зохицуулдаг юм бэ гэж асуудаг. Тийм ээ… \санаа алдав\ манайх ядруухан гэр бүл. Гэхдээ нөхөр бид хоёр олон жилийн өмнө орлогынхоо тодорхой хувийг ядуу өрхөд, өнчин хүүхдүүдэд зориулна гэж их том шийдвэр гаргаж байсан. Үүнийхээ дараа олон хүнд хандив өгч байлаа. Дараа нь 2007 онд Veloo сангаа байгуулсан. Гэхдээ эхний ажлууд маань санхүүгийн хувьд өөрсдөө хянаж шийдэж болохоор жижиг төслүүд байлаа. Учир нь хэт ихийг мөрөөдөөд эхлүүлчихвэл санхүүг нь зохицуулж чадахгүй байх эрсдэл байсан учраас тэр юм. Нөхөр бид хоёр одоо тэтгэвэрт гарсан. Зарим хүмүүс олсон мөнгөөрөө тансаг байшин, сүүлийн үеийн үнэтэй машин худалдаж авч үнэтэй амралт зугаалганд зарцуулдаг. Харин бид хоёрт тийм амьдрал байхгүй ээ. Бид тэр тансаглах мөнгөө л хүүхдүүдэд зориулчихдаг юм. Гэхдээ битгий буруу ойлгоорой. \ инээв\ Бид сайхан амьдралтай шүү. \nice life\ Зүгээр л орлогынхоо тодорхой хувийг хүүхдүүдийн сайн сайхны төлөө зориулдаг юм.

-Хүмүүс тансаг амьдрал, үнэтэй амралт зугаалганд дуртай шүү дээ. Нэг талаар энэ бол амьдралаас авах нэг таашаал гэж харж болно. Тэгвэл таныг юу аз жаргалтай болгодог юм бэ?


-Аз жаргалтай хүүхдүүд л биднийг аз жаргалтай болгодог. \ Happy kids makes us happy\ Манай цэцэрлэгт суралцаж байгаа хүүхдүүдийг анх ямар байсан, одоо яаж өөрчлөгдсөнийг хараад л та ойлгоно доо. Тэдний амьдардаг газарт очвол ямар ч халаалтгүй овоохой шиг юманд, өлөн зэлмүүн, талхны үйрмэг ч байдаггүй. Аав, ээж нь хогийн цэгт ажиллахаар явсан. Өвлийн -25 хэмийн тэсгим хүйтэнд хүүхдүүд гэртээ аав ээжийгээ хүлээгээд, өвдөж халуурч, өлсөж цангаад сууж байдаг юм. Энэ бол буруу \ Its wrong !!! we have to change it\  Бид өөрчлөх ёстой. Юу гэхээр Канадад ч гэсэн ядуу айл, өнчин хүүхдүүд бий. Канад ч хүйтэн орон. Гэхдээ дийлэнх нь амьдрах орон байртай. Тэд өвлийн хүйтэнд даарахын зовлонг азаар мэдэхгүй. Төвийн дулаанаар хангагдсан байранд амьдарч Засгийн Газраас хэрэгжүүлдэг ядуусыг дэмжих хөтөлбөрүүдэд хамрагддаг. Тэдний зовлон бол хоол болон хангалттай мөнгөгүй байх л байдаг. Гэтэл бид анх Монголд ирээд, зургаан настай хүү, хоёр настай охин дүүгээ хараад өвлийн хүйтэнд галгүй цэл мөсөн ноорхой гэртээ сууж байхтай таарсан. Ах нь бага зэрэг халуурч байсан ч дайлах зүйлгүйдээ санаа зовж байгаа нь мэдэгдэж байлаа. Гадаа дүн өвөл байсан юм шүү дээ. Хоёр хүүхэд гутал ч үгүй байсан. Энэ бүхэн надад үнэхээр байж боломгүй санагдсан. Монголд ирэхээсээ өмнө олон газар амьдарч, тусалж байсан болохоор ядуу зүдүү амьдралыг мэднэ. Гэтэл Монгол хүүхдүүд идэх хоол, унтах гэргүйгээс гадна хүйтэнд амьдарч байна. Ядуу байх, ядуу дээрээ хүйтэнд амьдарна гэдэг огт өөр нөхцөл шүү. Манай сан Индонез улсад хандивын үйл ажил хийдэг. Тэнд хэцүү амьдралтай олон хүүхэд бий. Гэхдээ тэд даарахгүй. Монголын хогийн цэг дээр ажиллаж амьдардаг хүмүүс өвлийн улиралд ихэнх цагаа гал түлж дулаацах зүйл хайж өнгөрүүлдэг бол бусад улс оронд хогноос түүж олноо зарж мөнгө олоход зарцуулдаг.

-Тийм ээ… энэ бүхнийг огт анзааралгүй хүүхдүүдийнхээ төлөө юу ч хийхгүй байгаа бүх Монголчуудынхаа өмнөөс танд чин сэтгэлээсээ талархаж байна… Ер нь хүний амьдралд ямар газар өсөж төрсөн бэ гэдэг ихээхэн нөлөөлдөг шиг санагддаг. Монголчууд зовж үзсэн хүн л бусдын зовлонг ойлгодог гэж хэлдэг юм л даа.

-Магадгүй л юм. \санаа алдав\ Би бас ядруухан гэр бүлд өссөн. Би ядуу амьдралыг мэднэ. Гэхдээ бидэнд үргэлж идэх хоол, өмсөх хувцас, гэр бүлээрээ байх орон байр байсан. Дулаан газар унтаж, сургуульд сурах боломж олддог байлаа. Гэтэл бидний тусалдаг хүүхдүүдэд юу ч байхгүй. Аав ээж байхгүй. Хоол байхгүй. Хүйтэн байна. Даарч байна. Хувцас, гутал, куртка байхгүй. Юу ч байхгүй \ Монголоор хэлэв\ Энэ байдлыг бид засах ёстой. Зарим нь ингэж зовж амьдарч байгаа нь үнэхээр буруу. Тиймээс л бид туслах гэж хичээсээр байна.

Таны гэр бүлийн хүн Chelvan Veloo гурван настайдаа ааваасаа, арван настайдаа ээжээсээ өнчирсөн гэдэг. Нөхөр тань сангийн ажилд хамгийн их тус болдог хүн шүү дээ…

– Тийм ээ, манай нөхөр багадаа ээж, ааваасаа өнчирсөн. Авга ах нь өсгөсөн юм. Нөхөр минь Индонез аав, Сингапур ээжтэй. Тиймээс л бид хоёр Индонезийн өнчин ядуу хүүхдүүдээс эхлээд Энэтхэг, Монгол улсад хандивын ажил хийгээд явж байна. Бид хоёр 2007 онд Veloo  сангаа байгуулж албан ёсоор хандивын ажил хийж эхэлсэн ч гэлээ өмнө нь ч хүүхдүүдэд тусалдаг байсан. Индонезд өнчин ядуу, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдэд чадлынхаа хэрээр тусалсаар ирсэн. Энэтхэг улсад ядуу айлын хүүхдүүдэд боловсрол эзэмших боломж олгохын тулд сургууль байгуулсан. Гэхдээ “Нарны хүүхдүүд” бол хамгийн том нь…  Би гурван настайдаа хүнд өвчин туссан. Бүтэн хоёр жил эмнэлэгт хэвтэж билээ. Эмнэлэг манай гэрээс 500 кмийн зайтай байсан учраас тэр хоёр жилийн хугацаанд гэр бүлийнхэнтэйгээ ганцхан л удаа уулзсан. Тиймээс би хүүхэд гав ганцаараа байхын зовлонг маш сайн мэднэ. Мэдээж би тухайн үеийн талаар бүгдийг санадаггүй ч ганцаараа, идэх хоолгүй үлддэг эдгээр хүүхдүүдэд туслах болсон нэг шалтгаан мөн.

-Таны TED TALK  ярилцлагыг үзсэн. “Power of decision” \Шийдвэрийн хүч\ нэртэй илтгэл байна билээ. Үнэхээр л хүний амьдралд шийдвэр их хүчтэй нөлөөтэй нь таны амьдралаас ч харагдаад л байна. Танай гэр бүлийнхэн орлогынхоо тодорхой хувийг хандив тусламжинд зориулна гэж тухайн үед шийдээгүй байсан бол “Нарны хүүхдүүд” танай цэцэрлэгт явж байгаа 120 хүүхэд яах байсан бол гэж бодогдож байна.

– Анх манай нөхөр Оюу толгой компанид ажиллахаар Монголд ирэхдээ ядуу иргэдэд хандивлах зорилгоор 4,5 тонн контейнэр дүүрэн хувцас хэрэглэлтэй ирсэн. Бид хоёр эхлээд авч ирсэн бүхнээ хэрэгтэй хүнд нь өгөхийг хүсэж байлаа. Цэцэрлэг байгуулах төлөвлөгөөгүй байсан юм. Гэтэл дээр хэлсэн шиг, хүүхдүүд аймшигтай нөхцөлд амьдарч байгааг хараад бүх зүйл өөрчлөгдсөн. Өдөр өнжүүлэх ч болтугай барих хэрэгтэй юм байна гэж шийдсэн юм. Энэ бол үнэхээр хүнд хэцүү ч маш том шийдвэр байсан юм шүү. Тэгээд л зүтгэсээр байгаад цэцэрлэг болгосон л доо. “Нарны хүүхдүүд” цэцэрлэг маань одоо Улаанчулуутын хогийн цэгийн зүүн урд байрлаж байгаа. Тэр хавийн айл өрхүүдийн 120 хүүхэд манай цэцэрлэгт бүртгэлтэй байдаг. Гэсэн ч хогийн цэгийн баруун хэсгийн айлуудын хүүхдүүд манайд хамрагдаж чадахгүй байна. Тиймээс бид МУ-ын Засгийн Газрын дэмжлэгтэйгээр хоёр дахь цэцэрлэгээ байгуулж байна. Удахгүй ашиглалтанд орно. Шинэ цэцэрлэг маань 125 хүүхдийн орон тоотой байх юм. Одоо манайд бараг 40 орчим хүн ажиллаж байна. Арван багш, зургаан оёдолчин, гурван хамгаалагч, нэг нягтлан, хоёр үйлчлэгч, нэг номын санч  бас цэцэрлэгийн гүйцэтгэх захирал, зуны зуслангийн ажилчид зохицуулагчид гэх мэт…

Аав ээж нар нь хүүхдээ цэцэрлэгт нь явуулахгүй байх тохиолдол байдаг уу?

– Тийм ээ байдаг. Энэ бол бас нэг хэцүү асуудал. Заримдаа ээж аав нар хүүхдээ цэцэрлэгт нь явуулдаггүй. Энэ үед бид бүртгэлтэй хүүхдүүдийнхээ гэрээр орж асууж сурагладаг. “Яагаад хүүхдээ цэцэрлэгт нь явуулахгүй байна вэ” \Монголоор хэлэв\ гэж асуудаг. Заримдаа маш энгийн шалтгаан буюу өмсөх хувцасгүйгээс болоод явуулаагүй байдаг. Энэ үед нь “Зүгээр ээ, бид хүүхдэд хувцас өгнө” гэж хэлдэг. Заримдаа бол их хэцүү, асуудал төвөгтэй байдаг. Аав ээж нь дэндүү их цагийг хогийн цэг дээр ажиллаж өнгөрүүлэх, архи уусан байх тохиолдол гарна. Бид чадлаараа тусалж асуудлыг нь шийдэх гэж хичээдэг ээ.

– Цэцэрлэг бол хүүхдэд боловсрол олгох анхны шат юм. Танайх Канад, Монгол аль улсын боловсрол хүмүүжлийн стандартыг баримталдаг вэ?

– Аль альныг нь хэрэгжүүлнэ. 50, 50 хувьтай гэсэн үг. Цэцэрлэгт ирсэн хүүхдүүдийг хэзээ ч шахаж шаарддаггүй. Багш хүүхдүүдрүү хашхирах, чанга дуугарах, гар хүрэх хориотой. Шууд хөөгдөнө. Хүүхдүүд зурах хэсэг, бүтээх хэсэг, тоглох хэсгүүдээс сонгоод өдрийг өнгөрүүлдэг. Хэсэг тус бүрт хүссэн хугацаагаараа байж болно. Нойр нь хүрвэл унтаж ч болно. Монгол цэцэрлэгийг бодвол илүү уян хатан гэсэн үг юм уу даа. Бид хүүхдийг өөрөөр нь нээж, хөгжүүлэх талд анхаардаг. Гэхдээ цэцэрлэгээ төгсөөд тэдний ихэнх нь Монгол сургуульд суралцана. Тиймээс унших, тоо бодох, бичих анхны ойлголтыг өгдөг. Бас хүүхдүүдээ бусад Монгол цэцэрлэг шиг томоотой суулгаад, багш самбарын урд зогсож хичээл заадаг аргыг ойлгуулж хэвшүүлдэг. Учир нь манай хүүхдүүд төгсөөд Монгол сургуульд сурах болохоор бусад цэцэрлэгт сурсан хүүхдүүд шигээ бэлтгэгдээгүй байвал шударга биш шүү дээ. Гэхдээ манай цэцэрлэгт явдаг хүүхдүүдийн ар гэрийн байдал хэцүү учраас хүүхдүүдийнхээ сэтгэл зүйн байдал болоод сэтгэл хөдлөлд хамгийн их анхаардаг юм. Яг л мэргэжлийн байгууллага шиг…

– Цэцэрлэгийн нас 2-5 шүү дээ. Тэд төгсөнө. Ирээдүйд нь санаа зовдог уу? Наад зах нь сургуульд орж чадахгүй байх вий гэдэг ч юм уу? Сургууль байхгүй шүү дээ.

– Сургууль байна. Байхгүй бол барина. \ инээв\ Энэ жил болон ноднингийн төгсөгчид бүгд сургуульд явсан шүү дээ. МУ-ын Засгийн Газраас цэцэрлэгийн ойролцоо шинэ сургууль барьсан юм. Гурван жилийн өмнө байх. Цэцэрлэгтэй их ойрхон. Нэг бэрхшээл нь хүүхдүүд их тул сургуулийн ачаалал маш их. 2-3 ээлжээр хичээллэдэг юм билээ. Багтдаггүй. Би бага зэрэг санаа зовдог. Гэхдээ, яг одоогоор миний хамгийн их анхаардаг асуудал бол бага насны хүүхдүүдийг хангалттай хооллох, дулаан байранд байлгах юм. Учир нь бага насны хүүхдэд хүнс тэжээл маш чухал. Тэдний тархины хөгжил хоол тэжээлийн байдлаас маш их шалтгаалдаг. Одоохондоо байдал гайгүй байна. Манай цэцэрлэгт явж байсан хүүхдүүдийн зарим нь энэ жил нэгдүгээр ангид орсон бол зарим нь хоёрдугаар ангид элсэж орсон. Тиймээс одоо гайгүй. Нэг үеэ бодвол гайгүй шүү, гайгүй. \ инээв\

– Та цэцэрлэгийнхээ багш нарт юуг ойлгуулахыг хичээдэг вэ? Учир нь багш бол хүүхдийн хүмүүжил төлөвшилд хамгийн их нөлөөлдөг хүмүүс шүү дээ.

– Багш нар хамгийн түрүүнд хүүхдийг аюулгүй, тайван байлгах ёстой. Хүүхдүүд аюулгүй орчинд байгаагаа мэдэрч хөгжилтэй л байх ёстой. Манай хүүхдүүд энгийн айлын хүүхдүүдтэй харьцуулахад их иддэг. Маш их унтдаг. Учир нь тэд гэртээ хангалттай идэж, тухтай байж чаддаггүй. Ихэнх нь маш олуулаа нэг гэрт амьдардаг. Тиймээс нэн тэргүүнд цэцэрлэгийн орчин хүүхдэд аюулгүй, тухтай байх ёстой. Зарим Монгол цэцэрлэгийн багш нар хүүхдэд хатуу \straight\ байдаг бол манайд \gentle\ байх ёстой гэж үздэг. Мэдээж хүүхэд суралцах ёстой. Биеэ зөв авч явахад суралцах ёстой. Хүний амьдралд итгэл өгдөг анхны хүн бол багш шүү дээ. Энэ л миний багш нартаа ойлгуулахыг хичээдэг гол чиг минь юм даа. \main messege\  Хамгийн чухал, чухлаас чухал зүйл бол хүүхдийг хайрлах бас аюулгүй орчинд байлгах юм. \ loving and save place\ Боловсрол бол хоёрдугаарт шүү. Магадгүй гуравдугаарт байх. Хүүхдэд хамгийн чухал нь хооллох, дулаан байлгах, хайрлах юмаа. Хэрвээ энэ хүүхдүүд хайр халамж мэдрэхгүй өсвөл ямар хүмүүс болох бол? Та мэдэж байгаа шүү дээ. Хэлэхэд ч хэцүү юм.

– Хогийн цэг орчим бол дээд зэргийн бохирдолтой газар. Ийм орчин хүний сэтгэцэд нөлөөлдөг гэж ОУ-д ч үздэг. Та л хамгийн бодитой хариултыг хэлэх байх…

– Энэ бол буруу.  \That is wrong\  Мэргэжлийн эмчийн тусламж авах шаардлагатай хүүхэд байдаг л даа. Гэхдээ дийлэнх нь бусадтай л адил хүүхдүүд байдаг. Тэднийг хайрлаж, боловсрол эзэмших боломж олгох юм бол бусадтай л адил өсөж, хөгжиж чаддаг. Тэд чинь ердөө л \ just\ хүүхдүүд шүү дээ. Тэдний зарим нь зурах, будахдаа дуртай байдаг бол нөгөө хэсэг нь тоо бодох, тоглоом эвлүүлэх сонирхолтой. Би нэг зүйлийг үргэлж гайхдаг. Энэ хүүхдүүд ямар ухаантай юм бэ гэж? Тэд маш ухаантай. Бид хувийн сургуулиудтай хамтарч ажилладаг юм. Цэцэрлэг төгссөн хүүхдүүдээс тэдгээр сургуулийн захиргаа шалгалт авч сонгон шалгаруулалт хийдэг. Яг өнөөдрийн байдлаар English School of Mongolia, Мон Ген, Эрдэм Төгс, Хос-Уянга, Орхон Хасу зэрэг сургуулиудад манай цэцэрлэгийн төгсөгчид суралцаж байна. Төгсөгчид маань бүгд дээрх сургуулиудад шалгалт өгч тэнцээд төгстлөө 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцах эрх авсан юм шүү. Зарим сургуулиуд хол байдаг учраас бид хүүхдүүдийг сургуульд нь хүргэж өгөөд буцааж авч ирдэг. Зарим хүүхдийн хувьд эхийнхээ хэвлийд байхдаа эсвэл төрснийхөө дараа хангалттай хоол тэжээл авч чадаагүйгээс өсөлт удаан, жижиг биетэй гэх мэт асуудалтай байдаг ч энэ  их цөөн тохиолдолд шүү. \ инээв\

– Та нэг цэцэрлэг барьсан. Дахиад нэгийг ашиглалтанд оруулах гэж байна. Гэтэл манай улс хогныхоо асуудалд өнөөдрийнх шиг хайнга хандсан хэвээрээ байх юм бол хэчнээн ч цэцэрлэг бариад тэнд амьдардаг хүүхдүүдийг багтааж чадахгүй. Тиймээс бид хогоо л ойлгож шийдэх хэрэгтэй гэж боддог. Манай улсын хогны менежментийг яаж хийвэл хурдан шийдэгдэх бол? Та олон оронд ажиллаж байсан хүн ямар нэг шийдэл хардаг байх…?

– Хамгийн нэгдүгээрт хогийн цэг орчимд ажиллаж амьдарч байгаа хүмүүсийг бүртгэлжүүлж, хууль ёсны болгох хэрэгтэй. Тэд МУ-ын иргэн гэдгийг мартаж болохгүй. Хоёрдугаарт Монголчууд хогоо ангилж, дахин боловсруулж эхлэх ёстой. Дахин боловсруулах, дахин боловсруулах, дахин боловсруулах, \5 удаа давтаж хэлэв\ Хэрвээ хогоо ангилаад дахин боловсруулаад эхэлбэл хогийн цэгт ажиллаж байгаа хүмүүсийг ажлын байраар хангах боломжтой гэж боддог. Тэд өөр ажилд тэнцэхгүй байж болох ч дахин боловсруулах төвд ажиллаж чадна. Тэгэхээр тэдний ажлын байр аюулгүй, дулаан бас нэр хүндтэй болно. Энэ л миний зорилго доо. Хогоо 100% дахин боловсруулдаг болчихвол түүн шиг сайхан зүйл алга. Гэхдээ энэ Монголчуудын хувьд шийдэж боломгүй том асуудал биш. Маш жижигхэн шүү дээ. Хүсэх л юм бол бид маргааш ч эхлүүлж чадна. \ инээв\

– Манай улсын шийдвэр гаргах түвшний хүмүүсийг бодвол та олон жил Улаанчулуутын хогийн цэг орчимд ажилласан. Ямар төрлийн хог их байдаг вэ?

– Пластик… Намайг хамгийн их гайхшруулдаг нэг зүйл бол Монголчууд одоо хүртэл шилээ ч дахин боловсруулахгүй байгаа явдал. Уг нь шил боловсруулах маш амархан технологи шүү дээ. Ядаж шилээ дахин боловсруулдаг байх хэрэгтэй байна. Бас энэ муухай хуванцар байна. Та бас энэ пластикийн эсрэг ажилладаг хүн юм чинь мэднэ дээ.  Би хандив цуглуулахын тулд  “Gobi Gallop” морин аялал зохион байгуулдаг. Үнэхээр үзэсгэлэнтэй сайхан газруудаар бид морьтой аялдаг юм. Гэтэл тийм сайхан, байгалийн үзэсгэлэнтэй газруудад гялгар уут хийсч, хуванцар хаясан байхыг хараад халаглаж харамсдаг. Эмгэнэлтэй санагддаг. Монгол Улс ойн сан багатай шүү дээ. Зарим салхи ихтэй өдрүүдэд нөгөө муухай гялгар уутнууд агаарт хөөрөөд л нисэж орчныг бохирдуулж байна. Энэ бол ёстой аймшиг. \terrible\ Дэлхийн улс орнууд хуванцраа дахин боловсруулаад баялаг бүтээж эдийн засгийн эргэлтэнд оруулж байхад Монгол Улсын иргэд гэрээ дулаацуулах гэж шатааж байна. Үнэхээр эмгэнэлтэй…

 – Бидэнд яаралтай засаж залруулах, хийж бүтээх олон ажил байна. Ядаж л Монгол Улсынхаа ирээдүйг хогийн цэг дээр төрүүлж өсгөмөөргүй байна. Улаанчулуутын хогийн цэгт хэр олон хүүхэд байх шиг байна?

– Ихэнх хүүхдүүд яг хогийн цэг дээр биш ойр орчимд нь амьдардаг айлын хүүхдүүд байдаг юм. Гэхдээ тэд аав ээж, ахуй амьдралын байдлаасаа болоод бүр багаасаа л хогийн цэг дээр ажиллаж эхэлсэн байдаг. Тэдэнд хогийн цэг дээр ажиллахаас өөр сонголт байгаагүй болоод л тэр шүү дээ. Одоо ч хичээлдээ явахаасаа өмнө эсвэл хичээлээ тарсныхаа дараа хогын цэгт ажилладаг хүүхдүүд бий. Бага багаар цөөрч байгаа л гэж найдаж байна. Улирлаас хамаараад хог дээр ажиллах хүмүүс болон хүүхдийн тоо өөр байдаг. Миний ажигласнаар, яг хогийн цэгт төрөөд тэндээ өсөж байгаа хүүхэд цөөн. Тиймээс үе дамжин хог түүдэг, хог дээр амьдардаг хүмүүс бий болохоос  өмнө зогсоох нь миний бас нэг зорилго. Үе дамжина гэдэг өөр шүү. Одоохондоо Монгол Улсад үе дамжин хог түүж байгаа хүн байхгүй. Удахгүй хоёр дахь цэцэрлэг ашиглалтанд орно. Бид зургаагаас доош настай хүүхдүүдийг хогийн цэг дээр байлгах ёсгүй гэж үздэг. Тиймээс одоо байгаа бага насны хүүхдүүдийг бүгдийг нь цэцэрлэгтээ авна. Тэгж л найдаж байна.

– Хэрвээ та санаачилж цэцэрлэг байгуулаагүй байсан бол энэ хүүхдүүд яах байсан бол гэж боддог уу?

– Тэд гэртээ ганцаараа, хүйтэн гэртээ л байх байсан байх. Мэдэхгүй юм. \ санаа алдав\

– Хүүхдүүд цэцэрлэгт яваад өөрчлөгддөг үү?

– Өөрчлөгдөлгүй яах вэ… Эхлээд хүүхдүүд маш бохир ирдэг байсан. Бид цэвэрлээд л гэрт нь буцаана. Маргааш нь дахиад л нүүр гарнаасаа эхлээд л бохир болсон байна. Цэвэрлэж өгөөд л явуулна. Сүүлдээ аав, ээж нь ойлгодог. Бохир байх нь хүүхэд халдварт өвчнөөр өвдөх эрсдэлтэйг анхааруулж хэлдэг. Бас хүүхдүүд анх цэцэрлэгт ирэхдээ нэрээ ч мэдэхгүй байх тохиолдол байдаг. Харин хэсэг хугацааны дараа өөрийгөө илэрхийлэхээс эхлээд өөрчлөгдөнө шүү өөрчлөгдөнө.\инээв\

– Өдрийн цагаар хүүхдүүдийг нь цэцэрлэгт асарч халамжилна. Гэтэл аав ээжүүд нь хогийн цэг дээрээ ажиллаад л байх юм бол хүүхэд бүрэн аюулгүй, тайван байж чадахгүй нь ойлгомжтой. Тиймээс  ч та цэцэрлэгийнхээ хажууд оёдлын цэг байгуулж зургаан ч эмэгтэйн амьдралыг өөрчилж байна. Эмэгтэйчүүдийн хамгийн сайн оёдог зүйл бол даавуун тор юм билээ. Анх тантай уулзаж танилцах үед ч эмэгтэйчүүдийнхээ хийсэн тороо зарж хандив цуглуулж байсан нь сэтгэл хөдөлгөж ярилцах хүслийг минь улам өдөөж билээ.

– Би гялгар уут хуванцарт үнэн голоосоо дургуй. Хүмүүс бидний хэрэглээд хаясан гялгар уут, хуванцарт үзэсгэлэнтэй сайхан дэлхий маань живж байна. Тиймээс би байгаль дэлхийг бас нэг бохирдуулагч нь баймааргүй байна шүү дээ. Намайг анх 2010 онд Монголд ирэхэд хүнсний дэлгүүр байтугай томоохон супер маркетуудад ч даавуун тор зардаггүй байсан. Би бүр гайхаж байж билээ. “Яагаад даавуун тор зардаггүй юм болоо” \ Монголоор хэлэв\ гээд л гайхсан. Тэгээд л даавуун тор оюулж эхэлсэн дээ.  Нэгдүгээрт даавуун тор оюулж эхлэхэд надад хэцүү байгаагүй. Нарийн мэргэжил хэрэггүй. Эмэгтэй хүн бүр л хичээвэл хийж чадна. Хоёрдугаарт орон нутгийн эмэгтэйчүүдийг чадавхижуулж манлайлагч эмэгтэйчүүдийг төрүүлэхийн тулд хогийн цэгээс амьдралаа залгуулдаг, хүүхдүүд нь манай цэцэрлэгт явдаг эмэгтэйчүүдэд санал тавьж тэднийг цалинжуулаад ажиллуулж эхэлсэн дээ.

– Одоо хоёулаа Морин аяллын тухай ярих уу? Дэлхий дээрх хамгийн урт хугацаатай морин аялал байх аа \инээв\ Арав хоногийн дотор 700 км мориор аялна гэдэг амаргүй. Хэцүү гээд, биеийн амрыг хараад сууж болох ч энэ аялал орлогынхоо 20 хувийг цэцэрлэгт хандивладаг тул орхиж болдоггүй байх тийм үү? Хаашаа аялдаг вэ?

– Хаа сайгүй аялна. \инээв\ Жил бүр өөр өөр чиглэлд аялал зохион байгуулагддаг. Хэнтий, Завхан, Архангай, Өвөрхангай, Өмнөговь гээд олон газраар аялсан. Яагаад энэ аялалд жил бүр оролцдог вэ гэвэл би Монголд ирээд морь унаж сурсан. Монголын хөдөө нутаг, нүүдэлчин ахуй, соёл, малчин түмэнд хайртай. Үнэхээр өвөрмөц гайхалтай соёл юм шүү дээ. Энэ бүх гайхалтай сайхныг дэлхийн бусад улс орны хүмүүстэй хуваалцах нь миний үүрэг байсан. Нөгөөтэйгүүр аялалд явахыг хүссэн хүмүүс мөнгө төлнө. Тэдний төлсөн мөнгөний тодорхой хувь нь “Нарны хүүхдүүд” цэцэрлэгийн үйл ажиллагааны зардалд зарцуулагддаг. Би тэр мөнгийг хүүхдэд туслахад зарцуулж чадна. Аялагчид ч үүнд дуртай байдаг. Морин аяллыг “Содон Морин аялал”-ын залуус зохион байгуулдаг. Тэд бол үнэхээр гайхалтай сайн залуус. Аялал бүр өөрийн түүхтэй байхаас гадна цааш аялах тусам байгалийн үзэсгэлэн цогцолсон шинэ шинэ газруудыг нээж байдаг.

– Нэг аялагч хэдэн төгрөг төлдөг вэ?

– Хаашаа яаж явах, ямар үйлчилгээ авахаас хамаараад өөр өөр үнэ төлнө. Хамгийн хямд нь 500$ байсан. Заа тэгээд үүнээс дээш үнэтэй байсан даа. Жил бүр үнэ өөрчлөгддөг. Ер нь бол өндөр үнэтэй байж л тодорхой хувь нь хандиваар цэцэрлэгийн үйл ажиллагаанд зарцуулагдаж чадна. “Содон морин аялал”-ын залуус аяллынхаа нийт орлогын 20%-ийг бидэнд хандивладаг юмаа.

– Нэг удаагийн аялал хэдэн хүний бүрэлдэхүүнтэй явдаг вэ?

– Дээд тал нь арван хүн явдаг. Би сүүлийн зургаан жил энэ морин аялалд оролцож байна.

– Та үргэлж явдаг уу? Уучлаарай, гэхдээ таны насны хүнд морьтой аялах амар биш байх даа.

– \инээв\ Тийм ээ. Би морь унах их дуртай. Аяллын төгсгөлд мэдээж их ядардаг л даа. Гэхдээ энэ муу зүйл биш. Бие чангарна. Та ч чадна. Чадна. Чадна \Монголоор хэлээд инээв\

– Би морь унаж чадна л даа. Гэхдээ 700 км санаанд багтахгүй байна.

– Би чадаж байхад та чадалгүй яах вээ. \ инээв\ Аялагчид маань Монгол дуу сураад дуулна. Байгалийн сайхныг бахдан биширч ярилцана. Заримдаа өөрсдөө Монгол гэр барьдаг. Хорхог хийж иднэ. Нүүдэлчдийн хэл, соёл ахуйтай танилцах нь аялагчдын хувьд маш сонирхолтой, гайхамшигтай түүх болж үлддэг.

Аялал хэцүү байна гээд дуусгаж чадалгүй буцсан тохиолдол байдаг уу?

– \инээв\ Ганцхан тохиолдол гарсан.

– Ямар орны хүн байсан бэ?

– \инээв\ Тэрийг хэлж чадахгүй ээ… Гэхдээ олон аялагчид дараа жил нь эсвэл дараагийн дараа жил нь ч юм уу морин аялалд оролцохоор дахиад ирдэг.

– Морин аялал бол хандив цуглуулах ажлын зөвхөн нэг л хэсэг юм билээ. Танай сангийн санхүүгийн тайлан интернэтэд нээлттэй байдаг болохоор би олон талын мэдээлэлтэй болсон юм. \инээв\ Танай цэцэрлэгт дандаа л Монголд үйл ажил явуулдаг гадны хөрөнгө оруулалттай компаниуд хандив өгсөн байдаг юм билээ. Гэтэл Монголын үндэсний тодотголтой олон томоохон компаниуд байдаг. АПУ, Талх Чихэр, Өгөөж гээд л урт цуваа гарна. Та бүхэн тэдэнд хандаж байсан уу?

– Байгаа. Байдаг \Монголоор хэлэв\ Монгол компаниуд бага багаар оролцож эхэлж байгаа. Бид ч гэсэн татан оролцуулах тал дээр хичээж байна. \hard working\ Монгол компаниуд нийгмийн хариуцлагатай байх ёстой. Тэд компаний хариуцлага, нийгмийн хариуцлагаа салгадаг болж байна. Тухайлбал Maxam Exposive гэдэг уул уурхайн компани их хариуцлагатай ажилладаг юм болов уу гэж боддог. Нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд сүүлийн жилүүдэд бидэнтэй хамтарч нэлээд ажилласан. Өөр ч олон Монгол компаниуд биднийг дэмждэг. Гацуурт компани л гэхэд манайд их хэмжээний төмс хандивлаж байсан. Зарим нь мөнгө хандивлаж байхад зарим нь эд зүйлээр туслаж байдаг юм.

– Таны санаачилж хийж байгаа ажлаар баримтат кино хийсэн. Тэр кино АНУ-д болдог Equus кино наадамд оролцож “Урам зориг өгсөн баримтат кино” \Inpirational documentary\  төрөлд шалгарсан гэж сонссон. Энэ талаараа ярьж өгөөч?

– Энэ бол их нэр хүндтэй, үнэ цэнтэй кино фестивал юм. АНУ-ын Нью- Йорк хотод зохион байгуулагддаг. Энэ жил тус наадамд дэлхийн 80 гаруй кино компани бүтээлээ илгээсэн байсан. Манай морин аялал болон цэцэрлэг бусад төслүүдийн үйл ажиллагаагаар хийсэн кино “Урам зориг өгсөн баримтат кино” төрөлд шалгарсан юм аа. Энэ бол үнэхээр гэнэтийн баяртай мэдээ байж билээ. Дэлхийн олон орноос олон хүн цуглаж морьтой аялал хийж мөнгө босгоод түүнийгээ ядуу хүүхдүүдэд зориулж байгаа нь бахархалтай байна гэж тэд тодотгосон.

– Бараг үүр цайжээ. Миний ч ажлын цаг дөхөж байна. Таны цагаас ч чамгүй хумсаллаа. Тиймээс би хоёрхон л асуулт асуугаад ярилцлагаа дуусгая даа. Та хүүхэдтэй юу?

– Нөхөр бид хоёр хүүтэй байсан. Харамсалтай нь том хүү минь зургаан жилийн өмнө бурхан болсон. Бага хүү минь хөгжмийн зохиолч Японд амьдардаг. Киноны хөгжим зохиодог юм.

– Намайг уучлаарай. Би мэдсэнгүй ээ. Та хүмүүст юу ойлгуулахыг, хэлэхийг хүсдэг вэ?

– Бид хүүхдүүдэд хүүхдээрээ байх боломжийг нь олгож баймаар байна. Амьдралд хөл тавих, сонголт хийх боломжийг адил өгөх ёстой. Хөгжилдөж, хайрлуулах боломж өгөх  ёстой юм. Учир нь амьдрал дэндүү богинохон шүү дээ.

301 replies
  1. Ted Kohli says:

    Terrific work! This is the type of info that should be shared across the internet. Disgrace on the search engines for now not positioning this put up higher! Come on over and talk over with my site . Thanks =)|

    Reply
  2. Eva Pai says:

    Pretty great post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I have really enjoyed browsing your blog posts. After all I will be subscribing on your feed and I am hoping you write once more very soon!|

    Reply
  3. Horace Reamer says:

    Hey! I understand this is kind of off-topic however I needed to ask. Does running a well-established blog such as yours take a large amount of work? I am completely new to running a blog however I do write in my diary everyday. I’d like to start a blog so I can share my experience and feelings online. Please let me know if you have any kind of suggestions or tips for brand new aspiring bloggers. Appreciate it!|

    Reply
  4. Marvin Mcglockton says:

    Hello! Do you know if they make any plugins to help with Search Engine Optimization? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good results. If you know of any please share. Many thanks!|

    Reply
  5. Audie Byrnes says:

    Have you ever thought about writing an e-book or guest authoring on other blogs? I have a blog based upon on the same subjects you discuss and would love to have you share some stories/information. I know my viewers would enjoy your work. If you are even remotely interested, feel free to shoot me an e-mail.|

    Reply
  6. Lucius Feiertag says:

    Hello this is kinda of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding skills so I wanted to get advice from someone with experience. Any help would be enormously appreciated!|

    Reply
  7. Hugo Wosick says:

    I think this is among the most significant information for me. And i am glad reading your article. But should remark on few general things, The web site style is perfect, the articles is really great : D. Good job, cheers|

    Reply
  8. Rosalee Macia says:

    I do not even understand how I finished up right here, however I believed this submit was once great. I do not know who you might be however definitely you are going to a well-known blogger when you aren’t already. Cheers!|

    Reply
  9. Roger Bruneau says:

    Simply wish to say your article is as astounding. The clearness in your post is simply spectacular and i can assume you are an expert on this subject. Well with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please carry on the rewarding work.|

    Reply
  10. Robt Trauernicht says:

    That is very attention-grabbing, You’re an excessively skilled blogger. I’ve joined your feed and sit up for searching for extra of your magnificent post. Also, I’ve shared your web site in my social networks|

    Reply
  11. Whitney Butts says:

    We are a bunch of volunteers and starting a new scheme in our community. Your website offered us with valuable information to work on. You’ve done an impressive activity and our entire community will probably be grateful to you.|

    Reply
  12. Rodrigo Hieronymus says:

    Have you ever considered writing an e-book or guest authoring on other sites? I have a blog based upon on the same subjects you discuss and would love to have you share some stories/information. I know my readers would appreciate your work. If you’re even remotely interested, feel free to send me an e mail.|

    Reply
  13. Carlena Klemash says:

    Appreciating the commitment you put into your website and detailed information you present. It’s awesome to come across a blog every once in a while that isn’t the same out of date rehashed information. Fantastic read! I’ve bookmarked your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.|

    Reply
  14. Gary Portie says:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.|

    Reply
  15. Salvatore Hakanson says:

    Thank you a lot for sharing this with all of us you really realize what you are speaking approximately! Bookmarked. Kindly also seek advice from my website =). We could have a link alternate contract between us|

    Reply
  16. Frida Mentz says:

    Hey are using WordPress for your site platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my own. Do you need any html coding knowledge to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!|

    Reply
  17. Verena Calvetti says:

    I do trust all the concepts you’ve presented in your post. They’re very convincing and can certainly work. Still, the posts are very brief for beginners. Could you please extend them a bit from next time? Thanks for the post.|

    Reply
  18. Frank Hipol says:

    Does your website have a contact page? I’m having trouble locating it but, I’d like to send you an e-mail. I’ve got some suggestions for your blog you might be interested in hearing. Either way, great site and I look forward to seeing it grow over time.|

    Reply
  19. Roxanna Belwood says:

    Hi! I understand this is kind of off-topic however I had to ask. Does building a well-established blog like yours require a large amount of work? I am brand new to writing a blog but I do write in my diary on a daily basis. I’d like to start a blog so I can share my experience and feelings online. Please let me know if you have any kind of suggestions or tips for new aspiring bloggers. Appreciate it!|

    Reply
  20. Hunter Sonderman says:

    Woah! I’m really digging the template/theme of this blog. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s very difficult to get that “perfect balance” between superb usability and visual appeal. I must say you have done a very good job with this. Additionally, the blog loads extremely quick for me on Opera. Outstanding Blog!|

    Reply
  21. Trey Georgis says:

    I am curious to find out what blog system you’re utilizing? I’m experiencing some minor security problems with my latest blog and I would like to find something more safeguarded. Do you have any recommendations?|

    Reply
  22. Morgan Lella says:

    Hi there, just become alert to your blog thru Google, and located that it is really informative. I’m going to be careful for brussels. I will appreciate if you happen to proceed this in future. Numerous other people will probably be benefited out of your writing. Cheers!|

    Reply
  23. Florene Newbill says:

    It is appropriate time to make a few plans for the longer term and it is time to be happy. I have learn this publish and if I could I wish to counsel you some interesting things or advice. Maybe you could write subsequent articles regarding this article. I wish to read even more things approximately it!|

    Reply
  24. Roy Mikami says:

    Heya i am for the first time here. I found this board and I find It really useful & it helped me out a lot. I’m hoping to give one thing again and aid others like you aided me.|

    Reply
  25. Clinton Kirschenmann says:

    I’m amazed, I have to admit. Rarely do I encounter a blog that’s both equally educative and entertaining, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head. The problem is an issue that too few people are speaking intelligently about. Now i’m very happy that I stumbled across this in my hunt for something concerning this.|

    Reply
  26. Rachal Ledebuhr says:

    Hi! Quick question that’s entirely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My weblog looks weird when browsing from my apple iphone. I’m trying to find a theme or plugin that might be able to correct this issue. If you have any suggestions, please share. Many thanks!|

    Reply
  27. re loader windows 10 says:

    Having read this I thought it was rather enlightening. I appreciate you spending some time and effort to put this information together. I once again find myself personally spending a lot of time both reading and leaving comments. But so what, it was still worth it!|

    Reply
  28. Greg Cardo says:

    Unquestionably believe that which you stated. Your favorite justification appeared to be on the net the easiest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people consider worries that they just do not know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side effect , people could take a signal. Will likely be back to get more. Thanks|

    Reply
  29. Carmelina Teuteberg says:

    After looking over a number of the blog posts on your web page, I truly like your way of blogging. I saved it to my bookmark site list and will be checking back soon. Please visit my website too and tell me your opinion.|

    Reply
  30. Dong Smaller says:

    Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article. I’ll be sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thanks for the post. I’ll certainly comeback.|

    Reply
  31. Ernesto Lacosse says:

    Everything published made a bunch of sense. However, what about this? what if you were to create a killer headline? I mean, I don’t wish to tell you how to run your website, however what if you added a post title that grabbed folk’s attention? I mean BLOG_TITLE is a little boring. You might look at Yahoo’s home page and see how they write post titles to get viewers to click. You might add a video or a pic or two to get readers excited about everything’ve written. In my opinion, it would make your posts a little bit more interesting.|

    Reply
  32. Danny Luhring says:

    Hey, I think your site might be having browser compatibility issues. When I look at your blog in Opera, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, amazing blog!|

    Reply
  33. Pilar Madlock says:

    Howdy! Do you know if they make any plugins to help with Search Engine Optimization? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good success. If you know of any please share. Thank you!|

    Reply
  34. Shanti Kehew says:

    An outstanding share! I’ve just forwarded this onto a friend who was conducting a little homework on this. And he actually ordered me dinner simply because I stumbled upon it for him… lol. So let me reword this…. Thank YOU for the meal!! But yeah, thanx for spending time to discuss this matter here on your site.|

    Reply
  35. Clint Cuttitta says:

    Appreciating the time and energy you put into your website and in depth information you present. It’s good to come across a blog every once in a while that isn’t the same outdated rehashed information. Excellent read! I’ve saved your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.|

    Reply
  36. Eryn Papageorge says:

    Hello! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog post or vice-versa? My blog discusses a lot of the same topics as yours and I think we could greatly benefit from each other. If you might be interested feel free to shoot me an e-mail. I look forward to hearing from you! Terrific blog by the way!|

    Reply
  37. Herschel Mulliner says:

    Thank you for any other informative website. The place else may just I am getting that kind of information written in such a perfect approach? I have a challenge that I’m simply now operating on, and I’ve been at the look out for such info.|

    Reply
  38. Dennise Larkey says:

    I don’t know if it’s just me or if perhaps everyone else experiencing problems with your site. It appears as though some of the text on your content are running off the screen. Can somebody else please comment and let me know if this is happening to them as well? This might be a problem with my internet browser because I’ve had this happen previously. Kudos|

    Reply
  39. Darla Hinish says:

    I am really impressed with your writing skills as well as with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to see a nice blog like this one nowadays.|

    Reply
  40. Marva Letrent says:

    Superb blog! Do you have any suggestions for aspiring writers? I’m planning to start my own site soon but I’m a little lost on everything. Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many options out there that I’m completely overwhelmed .. Any tips? Appreciate it!|

    Reply
  41. Mafalda Robichard says:

    Howdy! This blog post could not be written any better! Going through this post reminds me of my previous roommate! He constantly kept preaching about this. I most certainly will send this information to him. Fairly certain he’ll have a great read. Many thanks for sharing!|

    Reply
  42. Dexter Means says:

    It’s appropriate time to make some plans for the future and it is time to be happy. I’ve read this post and if I could I desire to suggest you some interesting things or suggestions. Perhaps you can write next articles referring to this article. I desire to read even more things about it!|

    Reply
  43. Philip Laguna says:

    Have you ever considered writing an ebook or guest authoring on other sites? I have a blog centered on the same information you discuss and would love to have you share some stories/information. I know my visitors would value your work. If you are even remotely interested, feel free to shoot me an email.|

    Reply
  44. Porter Cashing says:

    My spouse and I stumbled over here by a different web page and thought I may as well check things out. I like what I see so now i am following you. Look forward to looking at your web page repeatedly.|

    Reply
  45. Dwayne Donelan says:

    Howdy, I do think your blog might be having internet browser compatibility issues. Whenever I take a look at your blog in Safari, it looks fine however when opening in I.E., it has some overlapping issues. I just wanted to give you a quick heads up! Aside from that, wonderful site!|

    Reply
  46. Anibal Montufar says:

    Howdy! I know this is kind of off topic but I was wondering if you knew where I could locate a captcha plugin for my comment form? I’m using the same blog platform as yours and I’m having problems finding one? Thanks a lot!|

    Reply
  47. Grady Dibrell says:

    With havin so much content do you ever run into any issues of plagorism or copyright infringement? My site has a lot of completely unique content I’ve either created myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over the web without my permission. Do you know any methods to help stop content from being stolen? I’d certainly appreciate it.|

    Reply
  48. Shemeka Chernick says:

    You’re so awesome! I do not suppose I’ve truly read through a single thing like this before. So great to discover another person with some original thoughts on this subject. Really.. thank you for starting this up. This site is one thing that is required on the web, someone with a bit of originality!|

    Reply
  49. Ma Haak says:

    What i do not realize is if truth be told how you’re now not really a lot more smartly-appreciated than you might be now. You are so intelligent. You recognize thus considerably in terms of this subject, made me in my view believe it from numerous numerous angles. Its like men and women are not involved until it is one thing to do with Woman gaga! Your personal stuffs great. All the time care for it up!|

    Reply
  50. Sydney Kluge says:

    I have been exploring for a little for any high quality articles or blog posts in this sort of space . Exploring in Yahoo I ultimately stumbled upon this site. Studying this information So i am satisfied to convey that I’ve an incredibly just right uncanny feeling I came upon exactly what I needed. I most definitely will make certain to don?t omit this web site and give it a glance regularly.|

    Reply
  51. Josefina Hillburg says:

    Great post. I used to be checking constantly this blog and I am inspired! Very helpful information particularly the last section 🙂 I deal with such info a lot. I used to be looking for this certain info for a very lengthy time. Thank you and best of luck. |

    Reply
  52. Rudy Casparian says:

    Awesome blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere? A design like yours with a few simple tweeks would really make my blog shine. Please let me know where you got your theme. Many thanks|

    Reply
  53. 온라인 바카라 says:

    Hi superb blog! Does running a blog similar to this require
    a great deal of work? I have very little knowledge of computer
    programming however I had been hoping to start my own blog in the near future.
    Anyway, should you have any recommendations or techniques for new blog owners please share.

    I know this is off topic nevertheless I simply had to ask.

    Thanks a lot!

    Reply
  54. Emery Clynes says:

    Hi would you mind stating which blog platform you’re working with? I’m planning to start my own blog in the near future but I’m having a difficult time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Apologies for being off-topic but I had to ask!|

    Reply
  55. Lewis Pannell says:

    When I originally left a comment I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a comment is added I get four emails with the exact same comment. Is there a means you are able to remove me from that service? Many thanks!|

    Reply
  56. 더킹 카지노 says:

    My partner and I absolutely love your blog and find almost all of your
    post’s to be exactly I’m looking for. Does one offer guest writers to write content to suit your
    needs? I wouldn’t mind creating a post or elaborating on a lot of the
    subjects you write in relation to here. Again, awesome web log!

    Reply
  57. 더킹 카지노 says:

    Hmm it looks like your website ate my first comment (it was super long) so I guess I’ll just sum it up what I wrote and say, I’m
    thoroughly enjoying your blog. I too am an aspiring blog
    blogger but I’m still new to the whole thing. Do you have any tips for newbie blog writers?
    I’d certainly appreciate it.

    Reply
  58. 카지노사이트 says:

    you are actually a excellent webmaster. The website loading
    pace is incredible. It seems that you’re doing any distinctive trick.
    Furthermore, The contents are masterwork.
    you’ve performed a magnificent task in this topic!

    Reply
  59. Elizbeth Akal says:

    I’m really enjoying the theme/design of your weblog. Do you ever run into any internet browser compatibility problems? A few of my blog readers have complained about my website not operating correctly in Explorer but looks great in Opera. Do you have any advice to help fix this issue?|

    Reply
  60. 원엑스벳 says:

    Thanks for finally writing about > Жулия Велүү:
    Хүүхэд бүрт хайрлуулах, боловсрол эзэмших тэгш боломж өгөх
    ёстой – ecobujin < Liked it!

    Reply
  61. 1XBET says:

    Wow that was unusual. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear.
    Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say fantastic blog!

    Reply
  62. 카지노 사이트 says:

    Oh my goodness! Awesome article dude! Thanks, However
    I am encountering issues with your RSS. I don’t
    understand the reason why I can’t join it. Is there anybody else getting
    identical RSS problems? Anybody who knows the answer can you kindly respond?
    Thanx!!

    Reply
  63. 제왕카지노 says:

    I have been exploring for a bit for any high quality articles
    or weblog posts in this kind of area . Exploring in Yahoo I at last stumbled
    upon this website. Reading this info So i am happy to convey that I have a very
    excellent uncanny feeling I came upon exactly what
    I needed. I most without a doubt will make sure to
    don?t disregard this site and provides it a glance on a constant basis.

    Reply
  64. Arcelia Shaeffer says:

    Its like you learn my mind! You seem to know so much about this, such as you wrote the guide in it or something. I feel that you simply can do with a few to pressure the message house a little bit, however instead of that, that is fantastic blog. A fantastic read. I’ll definitely be back.|

    Reply
  65. Rich Vannuck says:

    Great post. I was checking continuously this weblog and I’m impressed! Very useful info specially the final phase 🙂 I care for such info much. I was seeking this certain information for a long time. Thanks and good luck. |

    Reply
  66. 더킹카지노 says:

    What i do not realize is in truth how you are now not actually much more
    well-liked than you may be right now. You are so intelligent.
    You already know therefore significantly on the subject of this topic, made me personally consider it from so many various angles.

    Its like women and men aren’t fascinated unless
    it is one thing to accomplish with Woman gaga!
    Your individual stuffs excellent. All the time care for it up!

    Reply
  67. Rayna Chene says:

    Hey There. I found your weblog the usage of msn. This is an extremely neatly written article. I’ll make sure to bookmark it and return to learn more of your helpful info. Thank you for the post. I’ll certainly comeback.|

    Reply
  68. Genaro Scheno says:

    I just like the helpful info you supply to your articles. I’ll bookmark your weblog and take a look at once more right here frequently. I’m fairly sure I’ll be told a lot of new stuff right right here! Best of luck for the following!|

    Reply
  69. vegas world casino games says:

    I’m truly enjoying the design and layout of your blog.
    It’s a very easy on the eyes which makes it much more
    enjoyable for me to come here and visit more often. Did you hire out a designer to create
    your theme? Outstanding work!

    Reply
  70. Valentine Brite says:

    I’m truly enjoying the design and layout of your website. It’s a very easy on the eyes which makes it much more enjoyable for me to come here and visit more often. Did you hire out a developer to create your theme? Excellent work!|

    Reply
  71. Deirdre Dalal says:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.|

    Reply
  72. Connie Lesinski says:

    I was suggested this web site through my cousin. I’m not positive whether or not this put up is written via him as no one else recognise such specified approximately my problem. You are incredible! Thanks!|

    Reply
  73. Bernardine Kresky says:

    I’m truly enjoying the design and layout of your website. It’s a very easy on the eyes which makes it much more pleasant for me to come here and visit more often. Did you hire out a developer to create your theme? Great work!|

    Reply
  74. Kacey Eshenbrenner says:

    I was curious if you ever thought of changing the layout of your site? Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having 1 or 2 pictures. Maybe you could space it out better?|

    Reply
  75. Jacinto Pisha says:

    Hey there! I could have sworn I’ve been to this blog before but after checking through some of the post I realized it’s new to me. Anyhow, I’m definitely glad I found it and I’ll be book-marking and checking back frequently!|

    Reply
  76. Cameron Rob says:

    I’m extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog like this one nowadays.|

    Reply
  77. 더킹 카지노 says:

    Does your site have a contact page? I’m having problems locating it
    but, I’d like to shoot you an email. I’ve got some
    suggestions for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great site and I look forward to seeing it expand over time.

    Reply
  78. 더나인카지노 says:

    Excellent items from you, man. I have take into
    account your stuff previous to and you’re just extremely wonderful.
    I really like what you’ve acquired here, certainly like what
    you’re stating and the way in which during which you say it.
    You make it entertaining and you still care for to keep it sensible.
    I can’t wait to learn far more from you. That
    is really a tremendous website.

    Reply
  79. 바카라 사이트 says:

    I don’t know if it’s just me or if everyone else experiencing issues with your blog.
    It appears like some of the written text on your posts are running
    off the screen. Can someone else please comment and let me
    know if this is happening to them as well? This may be a issue
    with my web browser because I’ve had this happen before. Cheers

    Reply
  80. slot games says:

    I am extremely inspired along with your writing skills as well as
    with the structure for your weblog. Is this a paid topic or
    did you customize it your self? Either way stay up the nice quality writing,
    it is rare to peer a great weblog like this one these days..

    Reply
  81. Jesenia Stepp says:

    Thanks for finally talking about > Жулия Велүү: Хүүхэд бүрт
    хайрлуулах, боловсрол эзэмших тэгш боломж өгөх ёстой – ecobujin < Liked it!

    Reply
  82. 더킹 카지노 says:

    Does your website have a contact page? I’m having trouble locating it but, I’d like to send
    you an email. I’ve got some suggestions for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great website and I look forward to seeing it improve over time.

    Reply
  83. https://deccasino.com/review/merit-casino/ says:

    Woah! I’m really digging the template/theme of this blog.
    It’s simple, yet effective. A lot of times it’s
    challenging to get that “perfect balance” between user friendliness and visual appearance.
    I must say you’ve done a superb job with this. Also, the blog loads very quick for me on Safari.

    Exceptional Blog!

    Reply
  84. Payday loans says:

    Hi there! I just wanted to ask if you ever have any issues with hackers?

    My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work
    due to no back up. Do you have any methods to stop hackers?

    Reply
  85. https://kookoo.kr/avenger-casino/ says:

    You actually make it seem so easy with your presentation however I find this matter to be actually something
    that I feel I’d never understand. It seems too complex and extremely extensive for
    me. I’m having a look ahead on your subsequent submit,
    I’ll attempt to get the hang of it!

    Reply
  86. xổ số miền bắc ngày hôm nay says:

    My partner and I absolutely love your blog and find almost all of your post’s to be just
    what I’m looking for. can you offer guest writers to write content available for
    you? I wouldn’t mind publishing a post or elaborating on many of the
    subjects you write in relation to here. Again, awesome web site!

    Reply
  87. 우리카지노 says:

    I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great.
    I don’t know who you are but definitely you’re going to a famous blogger
    if you aren’t already 😉 Cheers!

    Reply
  88. 1XBET says:

    excellent points altogether, you just received a emblem new reader.
    What might you suggest about your publish that you simply made some days ago?

    Any positive?

    Reply
  89. 더킹 카지노 says:

    I’ll right away grab your rss feed as I can not in finding your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service.
    Do you have any? Please allow me know so that I may just subscribe.
    Thanks.

    Reply
  90. Smok Novo 2 says:

    You could definitely see your expertise in the work you write.
    The world hopes for even more passionate writers like you who aren’t afraid
    to mention how they believe. Always follow your heart.

    Reply
  91. 복수자카지노 says:

    I’m amazed, I have to admit. Rarely do I encounter a blog that’s both
    equally educative and interesting, and let me tell you, you
    have hit the nail on the head. The issue is something that not enough people are
    speaking intelligently about. I’m very happy I came across this during
    my hunt for something concerning this.

    Reply
  92. https://kookoo.kr/1xbet/ says:

    Definitely imagine that which you stated. Your
    favourite reason appeared to be on the net the easiest factor to bear in mind of.

    I say to you, I certainly get annoyed even as folks think about concerns that
    they plainly don’t recognise about. You controlled to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect , other folks could
    take a signal. Will probably be again to get more. Thanks

    Reply
  93. 우리카지노계열 says:

    My spouse and I absolutely love your blog and find many
    of your post’s to be just what I’m looking for. Do you offer guest writers to
    write content for you personally? I wouldn’t mind creating a post or elaborating on a lot of the subjects you write related to here.

    Again, awesome web log!

    Reply
  94. Rosie Bodin says:

    Have you ever thought about writing an ebook or guest authoring on other blogs?
    I have a blog centered on the same topics you discuss and would love to have you share
    some stories/information. I know my viewers would
    appreciate your work. If you are even remotely interested, feel free to
    shoot me an email.

    Reply
  95. https://www.bella-dee.com/ says:

    Hey there just wanted to give you a brief heads up and let
    you know a few of the images aren’t loading correctly.
    I’m not sure why but I think its a linking issue.

    I’ve tried it in two different web browsers and both show the same
    results.

    Reply
  96. 원엑스벳 says:

    hello!,I love your writing very a lot! proportion we be in contact extra approximately your article on AOL?
    I need a specialist in this area to unravel my problem.
    Maybe that is you! Taking a look ahead to peer you.

    Reply
  97. 우리카지노계열 says:

    Heya! I know this is kind of off-topic but I had to ask.
    Does running a well-established website like
    yours require a massive amount work? I am completely new to
    running a blog however I do write in my diary on a daily basis.
    I’d like to start a blog so I can easily share my own experience and thoughts online.
    Please let me know if you have any kind of suggestions or tips for brand new aspiring blog owners.
    Thankyou!

    Reply
  98. 1xbet says:

    magnificent points altogether, you simply gained a new reader.
    What may you recommend about your put up that you simply made a few days ago?
    Any positive?

    Reply
  99. https://kookoo.kr/007-casino/ says:

    Hello there! This blog post couldn’t be written much better!
    Reading through this post reminds me of my previous roommate!
    He always kept talking about this. I most certainly will send this article
    to him. Fairly certain he’s going to have a good read.
    Many thanks for sharing!

    Reply
  100. 바카라사이트 says:

    Hi, I think your website might be having browser compatibility issues.
    When I look at your website in Firefox, it looks fine
    but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, wonderful blog!

    Reply
  101. 1xbet says:

    Hi there! This article could not be written much better!

    Going through this post reminds me of my previous roommate!
    He always kept preaching about this. I will forward this article to him.
    Pretty sure he’ll have a great read. Many thanks for sharing!

    Reply
  102. 우리카지노 says:

    We are a group of volunteers and opening a new scheme
    in our community. Your site provided us with valuable information to work on. You’ve done a formidable job and our entire
    community will be thankful to you.

    Reply
  103. 더킹카지노 says:

    Hello there! This is my 1st comment here so I just wanted to give a quick shout
    out and tell you I truly enjoy reading your posts.
    Can you suggest any other blogs/websites/forums that deal with the same subjects?
    Thank you!

    Reply
  104. 1XBET says:

    A motivating discussion is definitely worth comment.
    I think that you ought to write more about this
    issue, it might not be a taboo subject but generally people do not speak about
    these subjects. To the next! Best wishes!!

    Reply
  105. game poker says:

    It’s a shame you don’t have a donate button! I’d
    definitely donate to this superb blog! I suppose for now i’ll
    settle for bookmarking and adding your RSS feed to my
    Google account. I look forward to new updates and will share this website with my Facebook
    group. Talk soon!

    Reply
  106. 우리카지노 says:

    Hello, I think your website might be having browser compatibility
    issues. When I look at your blog site in Ie, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, superb blog!

    Reply
  107. 우리카지노계열 says:

    Hello exceptional website! Does running a blog such
    as this take a large amount of work? I’ve no expertise in coding
    however I was hoping to start my own blog in the near future.
    Anyways, if you have any recommendations or tips for new blog owners please share.
    I know this is off topic nevertheless I simply had to ask.
    Appreciate it!

    Reply
  108. cách chơi bài says:

    I like the valuable information you provide in your articles.
    I’ll bookmark your weblog and check again here frequently.

    I am quite sure I will learn plenty of new stuff right here!

    Best of luck for the next!

    Reply
  109. game mậu binh online says:

    hello there and thank you for your info –
    I have certainly picked up anything new from
    right here. I did however expertise some technical points using this web site,
    as I experienced to reload the web site lots of times previous to I could get it to load properly.
    I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m
    complaining, but sluggish loading instances times will
    sometimes affect your placement in google and could damage your high-quality
    score if advertising and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to
    my email and could look out for a lot more of your respective exciting content.
    Ensure that you update this again very soon.

    Reply
  110. sm 카지노 says:

    Hey There. I found your blog using msn.
    This is a very well written article. I’ll be sure to bookmark it and return to read more of your useful info.
    Thanks for the post. I will certainly comeback.

    Reply
  111. keno truc tuyen says:

    Howdy! Do you know if they make any plugins to assist with Search Engine Optimization? I’m trying to get my blog to
    rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good success.
    If you know of any please share. Thanks!

    Reply
  112. SM카지노 says:

    I love your blog.. very nice colors & theme. Did you design this website yourself
    or did you hire someone to do it for you? Plz respond as
    I’m looking to create my own blog and would like to know
    where u got this from. thanks

    Reply
  113. the king 카지노 says:

    I blog quite often and I genuinely thank you
    for your information. The article has truly peaked my interest.
    I’m going to book mark your site and keep checking for new information about once per
    week. I subscribed to your Feed too.

    Reply
  114. 라이브 바카라 says:

    hey there and thank you for your information –
    I’ve certainly picked up something new from right here.
    I did however expertise a few technical points using this web site,
    as I experienced to reload the web site many
    times previous to I could get it to load correctly.
    I had been wondering if your web host is OK? Not that I am
    complaining, but slow loading instances times
    will often affect your placement in google and could damage your high-quality
    score if advertising and marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS to my e-mail and can look out for much more
    of your respective intriguing content. Ensure that you update
    this again soon.

    Reply
  115. SM카지노 says:

    Hello are using WordPress for your site platform?

    I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my own. Do you require any coding knowledge to make your own blog?
    Any help would be greatly appreciated!

    Reply
  116. 우리 카지노 says:

    Have you ever thought about adding a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is valuable and all. But imagine if you added some great graphics or videos to give
    your posts more, “pop”! Your content is excellent but with pics and videos, this blog could certainly be
    one of the very best in its niche. Wonderful blog!

    Reply
  117. 온라인카지노 says:

    Hmm it appears like your site ate my first comment (it
    was super long) so I guess I’ll just sum it up what
    I had written and say, I’m thoroughly enjoying your blog.
    I too am an aspiring blog writer but I’m still new to the whole thing.
    Do you have any helpful hints for rookie blog writers?
    I’d really appreciate it.

    Reply
  118. 솔카지노 says:

    Nice post. I learn something totally new and challenging on websites I stumbleupon every day.

    It’s always interesting to read through articles from other authors and practice a little
    something from other sites.

    Reply
  119. vapinger.com says:

    Howdy, i read your blog occasionally and i own a similar one and i
    was just curious if you get a lot of spam comments? If so how do you stop it, any
    plugin or anything you can recommend? I get so much lately it’s
    driving me insane so any support is very much appreciated.

    Reply
  120. 우리 카지노 says:

    I’ve been surfing online more than 4 hours
    today, yet I never found any interesting article
    like yours. It is pretty worth enough for me.

    In my opinion, if all web owners and bloggers made good content as
    you did, the net will be much more useful than ever before.

    Reply
  121. Ray Tillman says:

    Hello there! I know this is kinda off topic but I
    was wondering if you knew where I could locate
    a captcha plugin for my comment form? I’m using the same blog platform as
    yours and I’m having difficulty finding one?
    Thanks a lot!

    Reply
  122. 카지노사이트 says:

    I am really enjoying the theme/design of your weblog.

    Do you ever run into any web browser compatibility problems?
    A few of my blog visitors have complained
    about my site not working correctly in Explorer but
    looks great in Chrome. Do you have any ideas to help fix this problem?

    Reply
  123. Mckenzie Philip says:

    You could certainly see your skills in the article
    you write. The arena hopes for even more passionate writers like you who are not afraid to mention how they believe.
    All the time go after your heart.

    Reply
  124. SM 카지노 says:

    I was curious if you ever considered changing the page layout of
    your site? Its very well written; I love what youve got to say.
    But maybe you could a little more in the way of content
    so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only
    having one or two images. Maybe you could space it out better?

    Reply
  125. https://shootercasino.com/coin-casino/ says:

    I have been exploring for a little bit for any high-quality articles or weblog posts on this sort of house .

    Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this web site.
    Studying this information So i’m satisfied to convey that
    I have a very excellent uncanny feeling I came upon exactly what I needed.
    I so much without a doubt will make certain to do
    not disregard this web site and give it a look on a constant basis.

    Reply
  126. 우리카지노 says:

    Hey! Someone in my Facebook group shared this website with us so I came
    to take a look. I’m definitely enjoying the information.
    I’m book-marking and will be tweeting this to my followers!
    Fantastic blog and excellent style and design.

    Reply

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published.